Ngày 16/11/2026, Ủy ban châu Âu (EC) ban hành Quy định thực thi (EU) 2026/2547, chính thức áp dụng thuế chống bán phá giá đối với một số sản phẩm thép cán nguội nhập khẩu từ Việt Nam và bốn thị trường khác. Đáng chú ý, dù kết luận thép cán nguội Việt Nam có biên độ bán phá giá 16%, EC không chấp nhận cáo buộc về tình hình thị trường đặc biệt (PMS) tại Việt Nam. Kết quả này vừa tạo áp lực thuế đối với doanh nghiệp xuất khẩu, vừa là tiền lệ có ý nghĩa trong việc bảo vệ phương pháp xác định giá trị thông thường của hàng hóa Việt Nam trong các vụ việc tương tự.
Phạm vi điều tra và các thị trường liên quan
Vụ việc được EC khởi xướng ngày 18/9/2025 trên cơ sở đơn kiện của Hiệp hội Thép châu Âu (EUROFER). Sản phẩm bị điều tra là một số loại thép cán nguội dạng phẳng (Cold-rolled flat steel – CRF), có xuất xứ từ Ấn Độ, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc), Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam.
Phạm vi hàng hóa thuộc các mã CN chủ yếu trong nhóm 7209, 7211, 7225 và 7226. Tuy nhiên, không phải toàn bộ sản phẩm thép thuộc các nhóm mã này đều nằm trong phạm vi áp dụng. EC loại trừ một số sản phẩm như thép điện, thép lá đen có độ dày dưới 0,35 mm và một số loại thép hợp kim chuyên dụng.
Giai đoạn điều tra bán phá giá kéo dài từ ngày 1/7/2024 đến ngày 30/6/2025. Giai đoạn điều tra thiệt hại được xác định từ ngày 1/1/2022 đến ngày 30/6/2025.
Mức thuế chống bán phá giá chính thức đối với thép Việt Nam
Theo kết luận cuối cùng, EC xác định biên độ bán phá giá đối với thép cán nguội nhập khẩu từ Việt Nam là 16,0%. Mức thuế chống bán phá giá chính thức áp dụng cũng là 16,0%, thống nhất đối với cả ba nhóm doanh nghiệp:
- POSCO VIETNAM CO., LTD: 16,0%.
- Các doanh nghiệp hợp tác khác: 16,0%.
- Các doanh nghiệp xuất khẩu còn lại: 16,0%.
Như vậy, trong vụ việc này, việc doanh nghiệp có tham gia hợp tác với EC hay không không làm thay đổi mức thuế cuối cùng áp dụng đối với hàng hóa có xuất xứ Việt Nam. Đối với các doanh nghiệp không hợp tác, EC sử dụng dữ liệu sẵn có để xác định biên độ bán phá giá. EC cho biết mức độ hợp tác của các nhà xuất khẩu Việt Nam trong vụ việc đạt trên 80% tổng lượng nhập khẩu từ Việt Nam trong giai đoạn điều tra.
Quy định thực thi (EU) 2026/2547 có hiệu lực từ ngày 17/11/2026, tức ngày tiếp theo ngày đăng Công báo EU.
Doanh nghiệp cần lưu ý rằng mức thuế chống bán phá giá 16% là khoản thuế bổ sung bên cạnh các nghĩa vụ thuế nhập khẩu thông thường. Việc xác định đúng mã hàng, xuất xứ và thông tin nhà sản xuất trên chứng từ thương mại có ý nghĩa quan trọng khi làm thủ tục nhập khẩu vào EU.
EC bác bỏ cáo buộc về tình hình thị trường đặc biệt tại Việt Nam
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của kết luận cuối cùng là EC không áp dụng quy định về tình hình thị trường đặc biệt (Particular Market Situation – PMS) đối với Việt Nam.
Trong quá trình điều tra, EUROFER đưa ra lập luận rằng một số yếu tố tại Việt Nam có thể làm sai lệch chi phí sản xuất và giá bán thép cán nguội. Các vấn đề được xem xét bao gồm tác động của thép nhập khẩu từ Trung Quốc, các biện pháp hạn chế xuất khẩu đối với quặng sắt, thép phế liệu và than, mức độ liên kết dọc của các nhà sản xuất, cũng như việc sử dụng thép cán nóng có xuất xứ Trung Quốc làm nguyên liệu đầu vào.
EC đã đánh giá các lập luận và thông tin do các bên cung cấp, trong đó có ý kiến của cơ quan có thẩm quyền Việt Nam và doanh nghiệp liên quan. Trên cơ sở xem xét các yếu tố này, EC kết luận không có đủ cơ sở để áp dụng quy định về PMS đối với Việt Nam trong vụ việc.
Kết luận này có ý nghĩa quan trọng bởi nếu PMS được xác định, cơ quan điều tra có thể xem xét điều chỉnh phương pháp xác định giá trị thông thường, trong trường hợp giá bán trong nước không cho phép so sánh phù hợp với giá xuất khẩu. Việc không áp dụng PMS giúp hạn chế nguy cơ giá trị thông thường bị xác định dựa trên phương pháp thay thế bất lợi cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: kết luận không tồn tại PMS không đồng nghĩa với việc EC kết luận doanh nghiệp Việt Nam không bán phá giá. Trong chính vụ việc này, EC vẫn xác định biên độ bán phá giá 16% và áp dụng mức thuế tương ứng. Hai vấn đề PMS và bán phá giá là những nội dung đánh giá riêng biệt trong quá trình điều tra.
Ý nghĩa của kết luận đối với doanh nghiệp thép Việt Nam
Việc EC bác bỏ cáo buộc PMS là kết quả có lợi về mặt lập luận pháp lý cho ngành thép Việt Nam. Kết luận cho thấy doanh nghiệp và cơ quan có thẩm quyền Việt Nam có thể bảo vệ quan điểm của mình trước các cáo buộc liên quan đến cơ chế thị trường, chi phí nguyên liệu và chính sách quản lý trong nước.
Đây cũng có thể là tài liệu tham khảo hữu ích trong các vụ việc phòng vệ thương mại tiếp theo, đặc biệt khi cơ quan điều tra nước ngoài xem xét liệu các yếu tố chính sách hoặc diễn biến nhập khẩu từ nước thứ ba có làm sai lệch giá cả và chi phí sản xuất tại Việt Nam hay không.
Dù vậy, kết luận của EC trong vụ việc thép cán nguội không tự động ràng buộc cơ quan điều tra trong các vụ việc khác. Doanh nghiệp vẫn cần chuẩn bị dữ liệu và lập luận riêng, phù hợp với đặc điểm sản phẩm, ngành hàng và giai đoạn điều tra của từng vụ việc.
Ở chiều ngược lại, mức thuế chính thức 16% có thể làm tăng chi phí nhập khẩu thép Việt Nam tại EU, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh về giá và việc duy trì các hợp đồng xuất khẩu. Doanh nghiệp cần đánh giá lại giá chào bán, điều kiện giao hàng, biên lợi nhuận và khả năng phân bổ chi phí thuế trong chuỗi cung ứng.
Khuyến nghị dành cho doanh nghiệp xuất khẩu
Doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu thép cán nguội sang EU cần rà soát ngay danh mục sản phẩm, mã CN và đặc tính kỹ thuật để xác định chính xác hàng hóa có thuộc phạm vi áp dụng biện pháp hay không. Việc chỉ căn cứ vào mã HS ở cấp độ tổng quát có thể dẫn đến nhầm lẫn, bởi Quy định của EU xác định phạm vi hàng hóa theo cả mô tả sản phẩm và mã CN cụ thể.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp nên:
- Rà soát mức giá xuất khẩu và đánh giá tác động của thuế chống bán phá giá 16% đối với các hợp đồng đang thực hiện và kế hoạch xuất khẩu mới.
- Lưu trữ đầy đủ dữ liệu về giá bán trong nước, giá xuất khẩu, chi phí nguyên liệu, chi phí sản xuất và các khoản điều chỉnh liên quan để sẵn sàng giải trình khi có yêu cầu.
- Duy trì hệ thống kế toán và truy xuất dữ liệu có khả năng đối chiếu giữa hồ sơ kế toán, chứng từ mua nguyên liệu, sản xuất và bán hàng.
- Theo dõi các diễn biến rà soát hoặc điều tra tiếp theo của EU để kịp thời đánh giá khả năng thay đổi biện pháp.
Kết quả vụ việc cho thấy việc chuẩn bị dữ liệu minh bạch và tham gia hợp tác đầy đủ có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp. Đặc biệt, kết luận không tồn tại PMS tại Việt Nam là cơ sở tham khảo tích cực, nhưng doanh nghiệp vẫn cần chủ động chứng minh điều kiện thị trường và tính hợp lý của dữ liệu chi phí trong từng vụ việc cụ thể.
Để đảm bảo lợi ích chính đáng của mình, các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu sản phẩm nên tìm hiểu quy định, trình tự điều tra của các vụ việc phòng vệ thương mại và chủ động liên hệ với các công ty luật Việt Nam có kinh nghiệm chuyên môn trong lĩnh vực chống bán phá giá, phòng vệ thương mại để nhận được hỗ trợ kịp thời.
ASL Law là công ty luật độc lập và cung cấp đầy đủ dịch vụ được tín nhiệm cao của Việt Nam gồm các luật sư giàu kinh nghiệm và tài năng. ASL Law được Legal500, Asia Law, WTR và Asia Business Law Journal xếp hạng là Công ty Luật hàng đầu tại Việt Nam. Có trụ sở tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, mục đích chính của ASL LAW là cung cấp lời tư vấn và giải pháp lý thiết thực, hiệu quả và hợp pháp nhất cho khách hàng trong nước và quốc tế. Nếu cần sự trợ giúp, Quý khách hàng có thể gửi email liên hệ tới [email protected].
Liên hệ với công ty Luật ASL LAW để được hướng dẫn về Chống Bán Phá giá Và Phòng Vệ Thương Mại.
BÀI VIẾT HỮU ÍCH LIÊN QUAN
English
中文 (中国)
日本語

