English
中文 (中国)
日本語
Ngày 18/9/2026, Ủy ban châu Âu (EC) ban hành Quy định thực thi (EU) 2026/2133 về việc áp dụng biện pháp tự vệ tạm thời đối với một số sản phẩm thép điện định hướng dạng hạt (GOES) và một số lá thép, lõi thép dùng cho máy biến áp và cuộn cảm. Biện pháp có hiệu lực từ ngày 25/9/2026 và được áp dụng trong 155 ngày, đến ngày 26/02/2027. Đáng chú ý, Việt Nam nằm trong danh sách các nước đang phát triển được loại trừ khỏi biện pháp tạm thời đối với GOES do lượng nhập khẩu vào EU ở mức không đáng kể.
EU áp dụng biện pháp tự vệ tạm thời đối với GOES và sản phẩm liên quan
Biện pháp tự vệ tạm thời được EC áp dụng sau khi cơ quan này khởi xướng điều tra tự vệ vào ngày 27/3/2026 đối với một số sản phẩm thép điện định hướng dạng hạt và các sản phẩm lá thép, lõi thép dùng cho máy biến áp và cuộn cảm.
GOES là loại thép điện có cấu trúc hạt được định hướng, có đặc tính từ tính phù hợp để sử dụng trong lõi máy biến áp. Theo EC, sản phẩm này có vai trò quan trọng đối với thiết bị điện và hạ tầng truyền tải điện của EU. EC cho rằng ngành sản xuất GOES của EU đang chịu áp lực lớn từ lượng hàng nhập khẩu cao, trong bối cảnh tình trạng dư thừa công suất sản xuất trên toàn cầu và việc thu hẹp một số thị trường xuất khẩu truyền thống.
Phạm vi biện pháp tạm thời không chỉ giới hạn ở GOES. Quy định (EU) 2026/2133 còn áp dụng đối với một số lá thép và lõi thép được gia công từ GOES để sử dụng trong máy biến áp và cuộn cảm, bao gồm cả lõi thép đã được tích hợp vào máy biến áp. Việc mở rộng phạm vi này nhằm bao quát cả một số công đoạn sản xuất ở phía sau trong chuỗi giá trị của ngành máy biến áp.
Các sản phẩm GOES thuộc phạm vi biện pháp hiện được phân loại chủ yếu theo mã CN 7225 11 00 và 7226 11 00, trong khi lá thép và lõi thép dùng cho máy biến áp, cuộn cảm thuộc mã CN 8504 90 13.
Cơ chế áp dụng kết hợp hạn ngạch thuế quan và ngưỡng giá
Theo Quy định (EU) 2026/2133, EU mở các hạn ngạch thuế quan riêng đối với GOES và sản phẩm lá thép, lõi thép trong thời hạn 155 ngày kể từ ngày biện pháp có hiệu lực.
Đối với GOES, hạn ngạch được phân bổ theo từng nhóm nguồn cung, gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và nhóm các nước khác. Tổng hạn ngạch dành cho nhóm các nước khác là 5.360,39 tấn trong thời gian áp dụng biện pháp. Cơ chế phân bổ hạn ngạch được thực hiện theo nguyên tắc “đến trước, được phục vụ trước”.
Bên cạnh hạn ngạch, EU áp dụng cơ chế ngưỡng giá. Theo đó, mức thuế tự vệ tạm thời được xác định dựa trên phần chênh lệch giữa ngưỡng giá được thiết lập và giá nhập khẩu ròng tại biên giới EU trước thuế, nếu giá nhập khẩu thấp hơn ngưỡng tương ứng. Trường hợp giá nhập khẩu bằng hoặc cao hơn ngưỡng giá, không phát sinh khoản thuế tự vệ theo cơ chế này.
Đối với GOES, ngưỡng giá trong hạn ngạch dao động từ 2.800 – 3.400 EUR/tấn tùy loại sản phẩm, trong khi ngưỡng giá ngoài hạn ngạch là 3.500 EUR/tấn. Đối với lá thép và lõi thép, các ngưỡng giá được thiết lập ở mức cao hơn, tùy từng loại sản phẩm.
Đối với lõi thép đã được tích hợp vào máy biến áp, Quy định quy định mức thuế tự vệ tạm thời riêng là 1.140 EUR/tấn sản phẩm liên quan trong máy biến áp và không áp dụng hạn ngạch đối với nhóm sản phẩm này.
Việt Nam được loại trừ khỏi biện pháp tự vệ tạm thời
Một nội dung đáng chú ý đối với doanh nghiệp Việt Nam là Việt Nam được liệt kê trong danh sách các nước đang phát triển là thành viên WTO. Tuy nhiên, tại danh mục các sản phẩm của các nước đang phát triển chịu biện pháp tạm thời, EC chỉ xác định GOES có xuất xứ từ Trung Quốc và Brazil, trong khi lá thép và lõi thép có xuất xứ từ Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Việt Nam không nằm trong danh sách các nguồn cung bị áp dụng biện pháp.
Việc Việt Nam được loại trừ là do lượng nhập khẩu sản phẩm liên quan từ Việt Nam vào EU ở mức không đáng kể theo cơ chế áp dụng đối với các nước đang phát triển. Do đó, trong thời gian biện pháp tạm thời hiện tại, doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sản phẩm thuộc phạm vi vụ việc không phải chịu biện pháp tự vệ này trên cơ sở xuất xứ Việt Nam.
Tuy nhiên, việc được loại trừ khỏi biện pháp hiện tại không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thể bỏ qua diễn biến của vụ việc. Nếu hoạt động xuất khẩu từ Việt Nam vào EU tăng đáng kể trong tương lai, doanh nghiệp cần tiếp tục theo dõi cách EC đánh giá lượng nhập khẩu và việc áp dụng các quy định về nước đang phát triển trong quá trình điều tra và xem xét biện pháp.
Thị trường thép điện và hoạt động của doanh nghiệp Việt Nam
Thép điện, trong đó có GOES, là vật liệu quan trọng trong sản xuất máy biến áp và các thiết bị điện do khả năng giảm tổn hao năng lượng trong quá trình truyền tải và biến đổi điện. Tại Việt Nam, loại vật liệu này đang được các doanh nghiệp trong lĩnh vực thiết bị điện, sản xuất máy biến áp và gia công thép điện sử dụng, nhập khẩu hoặc kinh doanh.
Một số doanh nghiệp tại Việt Nam được ghi nhận có hoạt động liên quan đến sản phẩm thép điện. Chẳng hạn, Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh – CTCP (EEMC) được giới thiệu là nhà sản xuất thiết bị điện và cung cấp thép điện dùng cho máy biến áp. Bên cạnh đó, Công ty TNHH Gia công và Dịch vụ Thép Sài Gòn cũng kinh doanh thép silic, trong đó có sản phẩm thép điện định hướng được sử dụng cho lõi máy biến áp.
Dữ liệu thương mại cũng cho thấy hoạt động nhập khẩu GOES vào Việt Nam của một số doanh nghiệp có liên quan đến lĩnh vực thiết bị điện và thép. Chẳng hạn, JFE Shoji Steel Vietnam và JFE Shoji Steel Haiphong được ghi nhận có các giao dịch nhập khẩu thép silic điện định hướng thuộc mã HS 722511, trong khi NST Saigon Coil Center có dữ liệu giao dịch đối với thép điện định hướng dạng cuộn thuộc mã HS 722611.
Những hoạt động này cho thấy tác động của các biện pháp thương mại đối với GOES không chỉ liên quan đến doanh nghiệp trực tiếp sản xuất hoặc xuất khẩu thép mà còn có thể ảnh hưởng đến các doanh nghiệp sử dụng GOES làm nguyên liệu đầu vào cho máy biến áp, lõi thép và các thiết bị điện. Trong trường hợp các biện pháp của EU được mở rộng hoặc áp dụng chính thức trong tương lai, diễn biến nguồn cung và giá GOES trên thị trường quốc tế có thể trở thành yếu tố cần theo dõi đối với các doanh nghiệp Việt Nam sử dụng sản phẩm này.
Doanh nghiệp Việt Nam cần tiếp tục theo dõi vụ việc
Theo EC, cuộc điều tra tự vệ phải được hoàn tất thông thường trong thời hạn 9 tháng kể từ ngày khởi xướng và trong trường hợp đặc biệt có thể được kéo dài tối đa 11 tháng. Việc áp dụng biện pháp tạm thời không phải là kết luận cuối cùng của cuộc điều tra. Sau khi hoàn tất điều tra, nếu EC xác định các điều kiện áp dụng biện pháp tự vệ được đáp ứng, cơ quan này có thể đề xuất biện pháp chính thức để trình Ủy ban Biện pháp tự vệ xem xét. Biện pháp chính thức cần nhận được sự ủng hộ của đa số đủ điều kiện của các quốc gia thành viên EU.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam đang sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu hoặc sử dụng GOES và các sản phẩm liên quan, việc Việt Nam hiện được loại trừ khỏi biện pháp tạm thời giúp giảm tác động trực tiếp trong giai đoạn hiện tại. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn nên chủ động rà soát mã HS/CN, xuất xứ hàng hóa và chuỗi cung ứng để xác định chính xác sản phẩm của mình có thuộc phạm vi điều tra hoặc các biện pháp tiếp theo của EU hay không.
Đặc biệt, các doanh nghiệp Việt Nam đang nhập khẩu GOES từ các nguồn cung khác để phục vụ sản xuất máy biến áp, lõi thép hoặc thiết bị điện cần lưu ý rằng biện pháp tự vệ của EU được xác định trên cơ sở xuất xứ của hàng hóa, thay vì chỉ dựa trên nơi doanh nghiệp mua hoặc nơi hàng hóa được gia công, sử dụng. Do đó, doanh nghiệp cần theo dõi riêng tác động đối với từng nguồn cung và tránh nhầm lẫn giữa việc Việt Nam được loại trừ và việc sản phẩm có xuất xứ từ các nước đang chịu biện pháp.
Trong bối cảnh EU đang tăng cường các biện pháp phòng vệ thương mại đối với ngành thép và các sản phẩm liên quan, doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi sản xuất thiết bị điện, máy biến áp và thép điện cần tiếp tục cập nhật kết quả điều tra để chủ động điều chỉnh kế hoạch xuất khẩu, nhập khẩu và nguồn cung nguyên liệu khi cần thiết.
Để đảm bảo lợi ích chính đáng của mình, các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu sản phẩm nên tìm hiểu quy định, trình tự điều tra của các vụ việc phòng vệ thương mại và chủ động liên hệ với các công ty luật Việt Nam có kinh nghiệm chuyên môn trong lĩnh vực chống bán phá giá, phòng vệ thương mại để nhận được hỗ trợ kịp thời.
ASL Law là công ty luật độc lập và cung cấp đầy đủ dịch vụ được tín nhiệm cao của Việt Nam gồm các luật sư giàu kinh nghiệm và tài năng. ASL Law được Legal500, Asia Law, WTR và Asia Business Law Journal xếp hạng là Công ty Luật hàng đầu tại Việt Nam. Có trụ sở tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, mục đích chính của ASL LAW là cung cấp lời tư vấn và giải pháp lý thiết thực, hiệu quả và hợp pháp nhất cho khách hàng trong nước và quốc tế. Nếu cần sự trợ giúp, Quý khách hàng có thể gửi email liên hệ tới [email protected].
Liên hệ với công ty Luật ASL LAW để được hướng dẫn về Chống Bán Phá giá Và Phòng Vệ Thương Mại.
BÀI VIẾT HỮU ÍCH LIÊN QUAN
