English
中文 (中国)
日本語
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang hội nhập sâu rộng, chính sách thuế – vốn là công cụ truyền thống của quyền lực quốc gia – ngày càng chịu ảnh hưởng bởi các sáng kiến quốc tế và xu hướng khu vực. Những thay đổi gần đây trong hệ thống thuế quốc tế không chỉ đặt ra yêu cầu điều chỉnh về kỹ thuật, mà còn tạo áp lực lên khả năng thích ứng của các doanh nghiệp xuyên biên giới.
Doanh nghiệp thực hiện công việc làm ăn tại các khu vực chịu ảnh hưởng, có sự thay đổi về chính sách thuế nên xem xét liên hệ với các công ty luật uy tín chuyên tư vấn luật thuế để nhận hỗ trợ theo từng vụ việc cụ thể.
Thuế tối thiểu toàn cầu: Cơ chế điều phối mới trong môi trường đa phương
Một trong những thay đổi có tính bước ngoặt là việc triển khai các trụ cột của OECD về thuế tối thiểu toàn cầu. Hai công cụ chính – Quy tắc bao gồm thu nhập (IIR) và Quy tắc lợi nhuận bị đánh thuế thấp (UTPR) – đang tái định hình cách thức phân bổ nghĩa vụ thuế giữa các quốc gia.
Với IIR, quốc gia nơi đặt trụ sở công ty mẹ tối cao có quyền áp thuế bổ sung nếu thu nhập chịu thuế của tập đoàn ở các quốc gia khác thấp hơn mức tối thiểu. Trong khi đó, UTPR phân bổ nghĩa vụ thuế bổ sung cho các quốc gia dựa trên tỷ trọng tài sản cố định và số lượng nhân sự – ví dụ, với cùng mức thu nhập, các quốc gia có thuế suất thấp hơn như Việt Nam sẽ chịu ảnh hưởng nhiều hơn so với Nhật Bản hay Singapore.
Australia: Siết chặt đối với nhà đầu tư nước ngoài và điều chỉnh cấu trúc vốn
Australia đang thực hiện một loạt cải cách mạnh tay nhằm mở rộng phạm vi thu nhập chịu thuế của người không cư trú, đặc biệt là các khoản lợi nhuận từ quyền sử dụng đất, tài nguyên và hạ tầng. Bên cạnh đó, nước này cũng điều chỉnh quy định xác định tài sản chủ yếu và bắt buộc thông báo các giao dịch lớn vượt ngưỡng 20 triệu AUD cho Cơ quan Thuế Úc.
Đáng chú ý, các quy tắc giới hạn chi phí vay nợ cũng được sửa đổi theo hướng hạn chế tối đa việc lợi dụng cấu trúc tài chính để giảm thuế. Cụ thể, giới hạn khấu trừ lãi vay được tính theo tỷ lệ cố định (30% EBITDA), với khả năng chuyển tiếp phần chi phí không được khấu trừ trong vòng 15 năm.
Indonesia: Tái cấu trúc toàn diện quản lý chuyển giá và chống tránh thuế
Indonesia vừa ban hành quy định hợp nhất liên quan đến chuyển giá, thỏa thuận định giá trước và thủ tục giải quyết tranh chấp. Trong đó, điểm nhấn là việc công nhận các điều chỉnh chuyển giá là cổ tức ngầm – đồng nghĩa với việc các khoản lợi nhuận chưa phân phối có thể bị đánh thuế ngay cả khi chưa chính thức chia cổ tức.
Các án lệ đáng chú ý cũng cho thấy xu hướng nâng cao tiêu chuẩn đánh giá lợi nhuận doanh nghiệp liên kết, đặc biệt khi tranh luận về bản chất của chi phí bản quyền và quyền sử dụng tài sản vô hình. Đồng thời, bảy quy tắc chống tránh thuế mới được ban hành theo Luật số 7/2021 đang đặt ra khuôn khổ mới, nhấn mạnh nguyên tắc thực chất hơn hình thức và siết chặt các giao dịch liên kết gián tiếp qua bên thứ ba.
Thái Lan: Quản lý thu nhập ngoại, lợi nhuận giữ lại và phòng chống gian lận VAT
Kể từ đầu năm 2024, cư dân thuế tại Thái Lan phải kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân đối với khoản thu nhập từ nước ngoài nếu chuyển về nước trong cùng năm. Tuy nhiên, để khuyến khích hồi hương dòng vốn đầu tư, Thái Lan đang đề xuất miễn thuế cho khoản thu nhập này nếu được đưa về trong vòng hai năm tính từ thời điểm phát sinh.
Song song đó, Thái Lan đang đối mặt với xung đột giữa quy định của luật doanh nghiệp và nghĩa vụ thuế khấu lưu khi sử dụng lợi nhuận giữ lại, nhất là trong các giao dịch như cho vay nội bộ hoặc mua sắm tài sản. Đây là lĩnh vực có rủi ro cao bị đánh giá là hành vi né thuế cổ tức.
Ngoài ra, gian lận VAT dưới hình thức mua bán hóa đơn giữa các doanh nghiệp trung gian đang trở thành vấn đề nghiêm trọng. Cơ chế xử phạt hiện tại – với khoản phạt lên đến 200% và lãi phạt 1,5% mỗi tháng – cho thấy sự cần thiết của việc nâng cấp hệ thống giám sát thời gian thực và tăng cường nghĩa vụ thẩm định đối tác giao dịch.
Các quốc gia phát triển: Cập nhật tiến độ triển khai và ảnh hưởng đa chiều
Tại Nhật Bản, quốc gia này đã chính thức triển khai quy tắc IIR từ tháng 4/2024 và dự kiến áp dụng UTPR cùng cơ chế thuế tối thiểu quốc nội (QDMTT) từ năm 2026. Với mức thuế suất cao (30%), Nhật là một trong những quốc gia hưởng lợi trực tiếp khi có thể đánh thuế bổ sung vào lợi nhuận từ các công ty con hoạt động tại các nước có thuế suất thấp.
Trong khi đó, Hoa Kỳ vẫn chưa triển khai nội luật hóa các quy tắc của Pillar Two, nhưng các doanh nghiệp Mỹ vẫn chịu ảnh hưởng từ các quy định tương ứng tại các quốc gia đã thực hiện. Điều này đặc biệt đáng chú ý khi thuế suất hiệu quả của Mỹ có thể bị kéo xuống chỉ còn 5% do tác động cộng dồn từ các khoản tín dụng thuế – làm phát sinh rủi ro bị đánh thuế bổ sung ở nước ngoài.
Singapore – vốn là quốc gia có chính sách thuế hấp dẫn trong khu vực – đã thông báo sẽ áp dụng IIR và QDMTT từ ngày 1/1/2025. Sự chuyển đổi này đánh dấu bước chuyển từ mức thuế hiệu quả 10% (trong một số ví dụ) sang tuân thủ mức thuế tối thiểu toàn cầu 15%, phản ánh quyết tâm duy trì vị thế cạnh tranh nhưng vẫn đảm bảo phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.
Tài liệu cũng nhấn mạnh vai trò điều phối của các nước G-7 trong việc xây dựng tiêu chuẩn thuế toàn cầu, tuy nhiên, sự khác biệt về thời điểm và cách thức triển khai giữa các quốc gia đã tạo ra một “ma trận” phức tạp – nơi cơ hội và thách thức đan xen. Với mỗi quốc gia, việc cân bằng giữa lợi ích thu ngân sách và khả năng thu hút đầu tư là một bài toán đang được rà soát từng bước, dựa trên năng lực nội tại và ưu tiên phát triển kinh tế trung hạn.
Tổng kết: Sự chuyển động đồng bộ và yêu cầu thích ứng chiến lược
Từ việc ban hành thuế tối thiểu toàn cầu đến các cải cách cấp khu vực, môi trường thuế đang phát triển theo hướng minh bạch hơn, phức tạp hơn và gắn kết hơn giữa các quốc gia. Doanh nghiệp hoạt động xuyên biên giới không còn có thể xem chính sách thuế là vấn đề nội địa, mà cần chủ động xây dựng chiến lược tuân thủ, đánh giá rủi ro và cập nhật thường xuyên về các xu hướng mới – để vừa tận dụng được ưu đãi, vừa tránh được các tranh chấp tiềm ẩn trong tương lai.
ASL Law là công ty luật độc lập và cung cấp đầy đủ dịch vụ được tín nhiệm cao của Việt Nam gồm các luật sư giàu kinh nghiệm và tài năng. ASL Law được Legal500, Asia Law, WTR và Asia Business Law Journal xếp hạng là Công ty Luật hàng đầu tại Việt Nam. Có trụ sở tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, mục đích chính của ASL LAW là cung cấp lời tư vấn và giải pháp lý thiết thực, hiệu quả và hợp pháp nhất cho khách hàng trong nước và quốc tế. Nếu cần sự trợ giúp, Quý khách hàng có thể gửi email liên hệ tới [email protected].
Liên hệ với công ty Luật ASL LAW để được tư vấn về Luật Thuế.
BÀI VIẾT HỮU ÍCH LIÊN QUAN
