Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) cùng khối lượng nội dung số khổng lồ đang đặt ra những thách thức mới về bản quyền tại Việt Nam. Các doanh nghiệp đang khai thác nội dung số – từ sáng tạo quảng cáo đến sử dụng công cụ AI tạo nội dung – cần sẵn sàng thích nghi với các thay đổi pháp lý sắp tới. Bài viết này phân tích những điểm nổi bật doanh nghiệp cần chuẩn bị để bảo vệ quyền lợi và giảm thiểu rủi ro pháp lý trong năm 2025.
1. Xác lập quyền tác giả cho nội dung tạo bởi AI
Hiện pháp luật Việt Nam chưa thừa nhận AI là chủ thể có quyền tác giả. Do đó, mọi nội dung do AI tạo ra chỉ có thể được bảo hộ nếu có yếu tố sáng tạo và được xác lập bởi con người – người sử dụng AI hoặc người điều phối quá trình sáng tạo.
Doanh nghiệp cần xây dựng chính sách nội bộ để xác định rõ ai là chủ sở hữu quyền tác giả với các sản phẩm do AI hỗ trợ. Điều này đặc biệt quan trọng khi nội dung đó được thương mại hóa hoặc sử dụng để làm tài sản góp vốn, chuyển nhượng.
2. Tránh nguy cơ vi phạm bản quyền khi sử dụng AI tạo nội dung
Các mô hình AI có thể học và tái tạo nội dung từ dữ liệu có bản quyền mà không được phép, dẫn đến nguy cơ doanh nghiệp sử dụng nội dung đầu ra mà không biết đã vi phạm bản quyền của bên thứ ba.
Để phòng ngừa, doanh nghiệp nên lựa chọn các nền tảng AI minh bạch về nguồn dữ liệu huấn luyện, đồng thời có chính sách rà soát bản quyền trước khi phát hành nội dung. Trong trường hợp nghi ngờ, nên tham vấn luật sư để đánh giá rủi ro trước khi sử dụng thương mại.
3. Đăng ký bản quyền nội dung số: Cần thiết và chiến lược
Dù nội dung số có thể được bảo hộ tự động theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, nhưng việc đăng ký bản quyền sẽ giúp doanh nghiệp có chứng cứ pháp lý rõ ràng khi xảy ra tranh chấp hoặc bị xâm phạm quyền.
Năm 2025, việc đăng ký bản quyền số sẽ được khuyến khích tích hợp với hệ thống dữ liệu số quốc gia. Doanh nghiệp nên xem đây là bước đầu tư chiến lược trong quá trình phát triển tài sản trí tuệ, nhất là với các sản phẩm có giá trị cao như video quảng cáo, bài viết, phần mềm hoặc dữ liệu huấn luyện AI.
4. Soạn thảo hợp đồng nội dung rõ ràng hơn trong kỷ nguyên AI
Hợp đồng sáng tạo nội dung (bao gồm cả với freelancer, đối tác công nghệ, bên thứ ba sử dụng AI) cần bổ sung điều khoản quy định về quyền sở hữu nội dung do AI hỗ trợ, trách nhiệm bản quyền và rủi ro pháp lý phát sinh.
Doanh nghiệp cũng cần rà soát lại các điều khoản liên quan đến cấp phép, độc quyền, và phạm vi sử dụng nội dung với sự trợ giúp của đại diện sở hữu trí tuệ để tránh hiểu nhầm hoặc vượt quá quyền được giao. Sự chủ động này sẽ giúp doanh nghiệp phòng ngừa tranh chấp trong môi trường công nghệ thay đổi nhanh chóng.
ASL Law là công ty luật độc lập và cung cấp đầy đủ dịch vụ được tín nhiệm cao của Việt Nam gồm các luật sư giàu kinh nghiệm và tài năng. ASL Law được Legal500, Asia Law, WTR và Asia Business Law Journal xếp hạng là Công ty Luật hàng đầu tại Việt Nam. Có trụ sở tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, mục đích chính của ASL LAW là cung cấp lời tư vấn và giải pháp lý thiết thực, hiệu quả và hợp pháp nhất cho khách hàng trong nước và quốc tế. Nếu cần sự trợ giúp, Quý khách hàng có thể gửi email liên hệ tới [email protected].
Liên hệ với công ty Luật ASL LAW để được tư vấn về Luật sở hữu trí tuệ tại Việt Nam và quốc tế.
BÀI VIẾT HỮU ÍCH LIÊN QUAN
English
中文 (中国)
日本語

