English
中文 (中国)
日本語
Trong bối cảnh dòng vốn quốc tế ngày càng dịch chuyển có chọn lọc, khả năng cạnh tranh của một thị trường M&A không chỉ phụ thuộc vào quy mô hay tiềm năng tăng trưởng, mà ngày càng bị chi phối bởi chất lượng thể chế và mức độ chắc chắn của khung pháp lý.
Với Việt Nam, nơi M&A diễn ra mạnh ở nhiều lĩnh vực nền tảng như hạ tầng, năng lượng, bất động sản và công nghiệp, việc hoàn thiện thể chế không còn là yêu cầu dài hạn, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để mở ra một chu kỳ M&A mới có chiều sâu và tính bền vững.
Vì sao pháp lý là yếu tố quyết định trong M&A đa lĩnh vực
M&A trong các lĩnh vực nền tảng thường gắn với tài sản có giá trị lớn, vòng đời dài và mức độ can thiệp hành chính cao. Nhà đầu tư không chỉ mua một doanh nghiệp, mà thực chất đang “mua” sự ổn định của khung pháp lý bao quanh dự án trong nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ.
Trong bối cảnh đó, pháp lý trở thành yếu tố quyết định để nhà đầu tư có sẵn sàng giải ngân hay không, sẵn sàng trả giá cao hay chỉ chấp nhận mức chiết khấu lớn để phòng ngừa rủi ro. Khi tính dự đoán của pháp luật thấp, mọi lợi thế về thị trường và tăng trưởng đều có thể bị triệt tiêu.
Thực trạng hiện nay: thiếu nhất quán, chồng chéo và kéo dài
Theo quan sát thực tiễn, một trong những rào cản lớn nhất đối với M&A tại Việt Nam hiện nay là sự thiếu nhất quán trong hệ thống pháp luật và khâu thực thi. Cùng một dự án, nhưng cách hiểu và áp dụng quy định có thể khác nhau giữa các địa phương, hoặc giữa các cơ quan có thẩm quyền.
Bên cạnh đó, sự chồng chéo giữa các luật chuyên ngành và văn bản hướng dẫn khiến quá trình phê duyệt, điều chỉnh hoặc chuyển nhượng dự án thường kéo dài, thiếu mốc thời gian rõ ràng. Đối với nhà đầu tư quốc tế, sự kéo dài và thiếu chắc chắn này đồng nghĩa với chi phí cơ hội tăng cao và rủi ro khó định lượng.
Kiến nghị của Luật sư Phạm Duy Khương về hoàn thiện thể chế
Từ góc độ tư vấn M&A, Luật sư điều hành Phạm Duy Khương, ASL LAW cho rằng để khai mở chu kỳ M&A mới, trọng tâm cải cách cần nằm ở ba yếu tố then chốt.
Thứ nhất là đồng bộ hóa hệ thống luật và các văn bản hướng dẫn, nhằm bảo đảm cùng một quy định được hiểu và áp dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Khi tính thống nhất được cải thiện, nhà đầu tư mới có thể xây dựng chiến lược dài hạn và giảm chi phí pháp lý không cần thiết.
Thứ hai là quy chuẩn hóa quy trình khiếu nại, phê duyệt và thẩm định. Việc có quy trình rõ ràng, mốc thời gian dự đoán được và cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan sẽ giúp các thương vụ M&A lớn không bị “kẹt” vì thủ tục. Điều này đặc biệt quan trọng với các giao dịch tái cấu trúc và chuyển nhượng dự án.
Thứ ba là minh bạch hóa dữ liệu dự án. Theo Luật sư Khương, khi thông tin pháp lý, quy hoạch, tình trạng sử dụng đất và nghĩa vụ tài chính của dự án được công khai và chuẩn hóa, bất cân xứng thông tin giữa bên mua và bên bán sẽ giảm đáng kể, qua đó thúc đẩy giao dịch diễn ra nhanh và hiệu quả hơn.
Tác động nếu cải cách thể chế được thực hiện thành công
Nếu các cải cách trên được triển khai đồng bộ, tác động tích cực sẽ thể hiện rõ rệt trên thị trường M&A. Thời gian giao dịch được rút ngắn, chi phí pháp lý giảm và mức độ tin cậy của thị trường tăng lên.
Quan trọng hơn, rủi ro pháp lý giảm sẽ trực tiếp cải thiện định giá doanh nghiệp và dự án. Khi nhà đầu tư không còn phải “định giá rủi ro bằng chiết khấu cao”, giá trị giao dịch sẽ phản ánh đúng hơn tiềm năng thực tế của tài sản.
Triển vọng thị trường M&A Việt Nam khi thể chế được cải thiện
Luật sư Khương nhận định rằng, nếu Việt Nam cải thiện được tính đồng bộ của pháp luật, nâng cao hiệu quả thực thi và minh bạch hóa dữ liệu, thị trường M&A có thể bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới với chất lượng cao hơn.
Khi đó, không chỉ số lượng giao dịch tăng lên, mà cấu trúc thương vụ cũng sẽ phức tạp và chuyên sâu hơn, thu hút nhiều nhà đầu tư chiến lược và dòng vốn dài hạn. Đây chính là nền tảng để M&A trở thành công cụ hiệu quả cho tái cấu trúc nền kinh tế và nâng tầm vị thế của Việt Nam trong cạnh tranh dòng vốn quốc tế.
Tại Diễn đàn M&A 2025, ASL LAW đã tiếp tục được vinh danh là Tổ chức Tư vấn M&A Tiêu biểu năm 2024–2025. Thành tựu này mang ý nghĩa đặc biệt, nối tiếp chuỗi ghi nhận uy tín của ASL LAW trên thị trường, khi trước đó hãng luật đã được trao danh hiệu Tổ chức tư vấn M&A Tiêu biểu giai đoạn 2009–2023 – giải thưởng mang tính tổng kết cho 15 năm hoạt động bền bỉ và nhất quán – và gần đây nhất là Tổ chức Tư vấn M&A Tiêu biểu năm 2023–2024.
ASL Law là công ty luật độc lập và cung cấp đầy đủ dịch vụ được tín nhiệm cao của Việt Nam gồm các luật sư giàu kinh nghiệm và tài năng. ASL Law được Legal500, Asia Law, WTR và Asia Business Law Journal xếp hạng là Công ty Luật hàng đầu tại Việt Nam. Có trụ sở tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, mục đích chính của ASL LAW là cung cấp lời tư vấn và giải pháp lý thiết thực, hiệu quả và hợp pháp nhất cho khách hàng trong nước và quốc tế. Nếu cần sự trợ giúp, Quý khách hàng có thể gửi email liên hệ tới [email protected].
Liên hệ với ASL LAW để được hướng dẫn về Mua bán và Sáp nhập tại Việt Nam.
BÀI VIẾT HỮU ÍCH LIÊN QUAN
