English
中文 (中国)
日本語
Viết bởi Nguyễn Thị Thúy Chung, Senior Partner, ASL LAW
(Đăng trên Báo Đầu tư – Vietnam Investment Review) Chính phủ Việt Nam đã có bước đi mang tính quyết định trong việc điều chỉnh lĩnh vực tài sản số đang nổi của quốc gia thông qua việc ban hành Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP vào tháng trước. Khung pháp lý mới này đánh dấu lần đầu tiên tài sản số và tiền mã hóa được công nhận là tài sản hợp pháp theo pháp luật Việt Nam, thể hiện một cột mốc quan trọng đối với bức tranh fintech của đất nước.
Nghị quyết 05 thiết lập chương trình thí điểm kéo dài 5 năm, áp dụng cho cả các nhà cung cấp dịch vụ, tổ chức phát hành, cũng như nhà đầu tư trong và ngoài nước. Cơ chế thí điểm này nhằm tạo ra một môi trường có cấu trúc và được giám sát cho lĩnh vực tiền mã hóa đang phát triển nhanh, cân bằng giữa đổi mới sáng tạo với bảo vệ nhà đầu tư tại Việt Nam và ổn định tài chính.
Đáng chú ý, theo Nghị quyết 05, tài sản số và tiền mã hóa đã chính thức được công nhận là tài sản theo pháp luật Việt Nam. Việc phân loại các loại tài sản này là tài sản hợp pháp giúp mang lại sự chắc chắn pháp lý lâu nay được mong đợi cho các nhà đầu tư, doanh nhân kinh doanh tại Việt Nam và cơ quan quản lý.
Để quản lý các chủ thể tham gia vào hệ sinh thái tài sản số, Nghị quyết đưa ra quy định riêng đối với các nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa (CASP). Các CASP bắt buộc phải là pháp nhân Việt Nam và được phép hoạt động trong bốn lĩnh vực: tổ chức sàn giao dịch, giao dịch tự doanh, lưu ký và cung cấp nền tảng phát hành.
Mỗi CASP phải đáp ứng nhiều điều kiện cấp phép nghiêm ngặt do Bộ Tài chính (MoF) cấp phép, bao gồm vốn điều lệ tối thiểu 400 triệu USD, giới hạn sở hữu nước ngoài tối đa 49%, và tỷ lệ sở hữu của tổ chức trong nước tối thiểu 65%. Các tiêu chuẩn này được kỳ vọng sẽ nâng cao tính kỷ luật và minh bạch thị trường, chỉ cho phép các tổ chức có năng lực tài chính và công nghệ mạnh tham gia.
Theo quy định mới, các tài sản mã hóa do doanh nghiệp Việt Nam phát hành phải được bảo đảm bằng tài sản thực, không bao gồm chứng khoán hoặc tiền pháp định, và chỉ được giao dịch bởi nhà đầu tư nước ngoài. Các tổ chức phát hành nước ngoài cũng có thể được cấp giá trị tài sản ròng (NAV) tại Việt Nam để thực hiện giao dịch mã hóa.
Các giao dịch tài sản mã hóa phải được thực hiện thông qua CASP được Bộ Tài chính cấp phép, bắt đầu sáu tháng sau khi CASP đầu tiên được cấp phép. Mọi hành vi vi phạm sẽ bị xử phạt.
Chính sách thuế áp dụng cho giao dịch tài sản mã hóa sẽ tương tự như thuế đối với giao dịch chứng khoán, giúp tạo ra sự ổn định về quy định và đơn giản hóa tuân thủ cho doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, việc bắt buộc tuân thủ các quy định về chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố và an ninh mạng giúp Việt Nam tiệm cận với chuẩn mực quốc tế, củng cố niềm tin của nhà đầu tư, cải thiện khả năng tương thích xuyên biên giới, và thu hút dòng vốn tổ chức nước ngoài tìm kiếm thị trường tuân thủ cao tại châu Á.
Tại Đông Nam Á, Singapore đã xây dựng khung pháp lý toàn diện và cân bằng cho tiền mã hóa theo Đạo luật Dịch vụ Thanh toán (Payment Services Act) năm 2020, do Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) giám sát. Luật này phân loại các tài sản như Bitcoin và Ether là token thanh toán kỹ thuật số (DPT), qua đó công nhận chúng là tài sản hợp pháp tại Singapore.
Năm 2020, Đạo luật Chứng khoán và Hợp đồng tương lai (Securities Futures Act) cũng được mở rộng để bao gồm hoạt động chào bán công khai và giao dịch DPT, coi chúng là sản phẩm thị trường vốn.
So với các quốc gia trong khu vực, Nghị quyết 05 của Việt Nam thể hiện cam kết tương tự trong việc thiết lập sự chắc chắn pháp lý cho tài sản mã hóa và các chủ thể tham gia thị trường liên quan. Giống như Singapore và Thái Lan, Việt Nam hiện đã công nhận tài sản mã hóa là tài sản hợp pháp và thiết lập khung pháp lý điều chỉnh tổ chức thị trường, phát hành sơ cấp và giao dịch thứ cấp.
Tuy nhiên, trong khi khung pháp lý của Singapore và Thái Lan đã vận hành đầy đủ, thì cách tiếp cận của Việt Nam vẫn ở giai đoạn thí điểm 5 năm, tập trung vào thử nghiệm có kiểm soát và triển khai từng bước.
Các quy định của Nghị quyết, như yêu cầu vốn nghiêm ngặt đối với CASP, giới hạn sở hữu nước ngoài và nghĩa vụ tuân thủ toàn diện, phản ánh các thông lệ tốt trong khu vực và cho thấy Việt Nam có ý định hòa hợp với tiêu chuẩn ASEAN.
Dẫu vậy, Singapore và Thái Lan đã áp dụng các biện pháp quản lý chặt chẽ để ngăn ngừa rửa tiền và tội phạm tài chính trong thị trường tài sản mã hóa. Hai quốc gia này yêu cầu minh bạch hoàn toàn về mọi nguồn vốn, vì việc mã hóa tài sản có thể tạo điều kiện mạnh mẽ cho kiểm soát rửa tiền. Do đó, các biện pháp giám sát chặt chẽ hơn là cần thiết để duy trì tính toàn vẹn của thị trường.
Như vậy, có thể thấy rằng Nghị quyết 05 của Việt Nam phù hợp với cách tiếp cận quản lý của các quốc gia khác trong khu vực ASEAN. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn cần củng cố khung pháp lý để đảm bảo tính minh bạch của thị trường, ngăn chặn rửa tiền và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.
Theo Nghị quyết 05, Việt Nam chính thức mở cửa cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước thông qua việc thành lập CASP – các doanh nghiệp được cấp phép vận hành nền tảng tài sản mã hóa. Trong khuôn khổ pháp lý này, doanh nghiệp được phép huy động vốn theo hình thức mới thông qua phát hành tài sản mã hóa cho nhà đầu tư nước ngoài. Đồng thời, nhà đầu tư tại Việt Nam cũng được phép chuyển nhượng và giao dịch các tài sản số này dưới sự giám sát chính thức.
Trước đây, phần lớn các giao dịch liên quan đến tiền mã hóa tại Việt Nam diễn ra ngoài phạm vi điều chỉnh của pháp luật, khiến nhà đầu tư đối mặt với rủi ro, thao túng thị trường, thiếu minh bạch và không có bảo vệ pháp lý.
Việc ban hành Nghị quyết 05 đã mang lại hành lang pháp lý rõ ràng cho hoạt động giao dịch tài sản số, giúp hợp pháp hóa thị trường, giảm thiểu hoạt động phi pháp và tăng cường niềm tin của nhà đầu tư ra nước ngoài thông qua cơ chế tuân thủ và giám sát. Khung pháp lý này không chỉ mở rộng cơ hội đầu tư mà còn giúp Việt Nam trở thành một trung tâm mới nổi, minh bạch cho các hoạt động tài sản số trong khu vực.
Đọc bài báo đầy đủ tại đây.
ASL Law là công ty luật độc lập và cung cấp đầy đủ dịch vụ được tín nhiệm cao của Việt Nam gồm các luật sư giàu kinh nghiệm và tài năng. ASL Law được Legal500, Asia Law, WTR và Asia Business Law Journal xếp hạng là Công ty Luật hàng đầu tại Việt Nam. Có trụ sở tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, mục đích chính của ASL LAW là cung cấp lời tư vấn và giải pháp lý thiết thực, hiệu quả và hợp pháp nhất cho khách hàng trong nước và quốc tế. Nếu cần sự trợ giúp, Quý khách hàng có thể gửi email liên hệ tới [email protected].
Liên hệ với công ty Luật ASL LAW để được hướng dẫn về dịch vụ tư vấn pháp lý về Tài chính và Ngân hàng tại Việt Nam:
BÀI VIẾT HỮU ÍCH LIÊN QUAN
