English
中文 (中国)
日本語
Kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, Nghị định số 94/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành đánh dấu một cột mốc pháp lý quan trọng cho sự phát triển của các giải pháp tài chính sáng tạo tại Việt Nam. Với việc đưa vào triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (regulatory sandbox), Việt Nam chính thức thiết lập khuôn khổ pháp lý đầu tiên dành cho việc thử nghiệm các mô hình Fintech mới trong điều kiện kiểm soát rủi ro, cho phép đánh giá tác động và hoàn thiện chính sách.
Đây là minh chứng rõ nét cho nỗ lực của Chính phủ trong việc cân bằng giữa thúc đẩy đổi mới sáng tạo với yêu cầu bảo đảm an toàn hệ thống tài chính và bảo vệ người tiêu dùng.
Phạm vi thí điểm và đối tượng áp dụng
Theo Nghị định 94/2025/NĐ-CP, cơ chế sandbox được áp dụng đối với ba lĩnh vực trọng tâm: cho vay ngang hàng (P2P lending), chấm điểm tín dụng, và chia sẻ dữ liệu thông qua giao diện lập trình ứng dụng mở (Open API).
Tuy nhiên, không phải mọi tổ chức đều đủ điều kiện tham gia. Riêng với lĩnh vực có rủi ro cao như P2P lending, chỉ các công ty Fintech có trụ sở tại Việt Nam và không có vốn đầu tư ra nước ngoài mới được đăng ký tham gia. Các tổ chức tín dụng được cấp phép có thể tham gia nhưng chỉ giới hạn trong các lĩnh vực đã được phê duyệt.
Việc tham gia yêu cầu các doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt các nghĩa vụ pháp lý. Hồ sơ đăng ký cần đầy đủ, chứng minh năng lực vận hành, cam kết bảo vệ người tiêu dùng, triển khai cơ chế quản trị rủi ro, và bảo đảm rằng hoạt động thử nghiệm không gây ảnh hưởng tiêu cực đến ổn định tài chính.
Tóm tắt các hoạt động được phép trong khuôn khổ sandbox
| Giải pháp/Chủ đề | Nội dung |
| Chấm điểm tín dụng | +) Là công cụ dựa trên công nghệ được sử dụng bởi các tổ chức tín dụng hoặc công ty Fintech để đánh giá mức độ tín nhiệm của cá nhân hoặc tổ chức. +) Hỗ trợ trong quá trình thẩm định và phê duyệt hồ sơ vay vốn. |
| Chia sẻ dữ liệu qua Open API | +) Là giao diện tiêu chuẩn cho phép các hệ thống phần mềm tương tác với nhau, được sử dụng bởi tổ chức tín dụng, công ty Fintech và bên thứ ba. +) API cho phép bên thứ ba gửi yêu cầu dịch vụ đến các tổ chức có tích hợp Open API. |
| Cho vay ngang hàng (P2P Lending) | +) Là nền tảng công nghệ do công ty Fintech vận hành, kết nối và hỗ trợ hoạt động vay – cho vay giữa người đi vay và người cho vay thông qua giao diện điện tử. +) Mọi giao dịch cho vay ngang hàng phải được thực hiện bằng đồng Việt Nam (VND). |
Vận hành sandbox: Cấp phép, giám sát và giới hạn
Để được tham gia cơ chế sandbox, doanh nghiệp phải được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cấp “Giấy chứng nhận thử nghiệm có kiểm soát”. Việc cấp phép dựa trên các tiêu chí như mức độ đổi mới sáng tạo, khả năng áp dụng thực tế, năng lực kiểm soát rủi ro và không gây tác động tiêu cực đến thị trường.
Thời gian thử nghiệm tối đa là 2 năm và có thể được gia hạn trong các trường hợp đặc biệt. Trong suốt thời gian này, các đơn vị tham gia phải tuân thủ đầy đủ các yêu cầu về báo cáo, công bố thông tin và chịu sự giám sát chặt chẽ từ cơ quan quản lý. Trường hợp phát sinh vi phạm hoặc rủi ro hệ thống, NHNN có quyền đình chỉ hoặc thu hồi giấy chứng nhận.
Góc nhìn pháp lý: Cơ hội và rủi ro cần lưu ý
Từ góc độ pháp lý, cơ chế sandbox mở ra nhiều cơ hội đáng chú ý. Trước tiên, đây là môi trường thử nghiệm có cấu trúc, cho phép doanh nghiệp Fintech kiểm chứng sáng kiến và hoàn thiện mô hình kinh doanh trước khi triển khai toàn diện.
Cơ chế này cũng tạo điều kiện cho sự hợp tác giữa ngân hàng truyền thống và các công ty Fintech – xu hướng không thể đảo ngược trong quá trình phát triển tài chính số. Đáng chú ý, sandbox còn hợp pháp hóa những mô hình kinh doanh chưa được điều chỉnh bởi các luật hiện hành, tạo tiền đề cho việc phát triển khung pháp lý và chính sách trong tương lai.
Tuy nhiên, đi kèm với đó là những rủi ro và hạn chế pháp lý đáng kể. Doanh nghiệp có vốn đầu tư ra nước ngoài – bao gồm cả sở hữu gián tiếp – bị hạn chế nghiêm ngặt, đặc biệt trong lĩnh vực P2P lending.
Các đơn vị tham gia cần tuyệt đối tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu người dùng và quản trị rủi ro hoạt động. Nếu vi phạm quy định, doanh nghiệp có thể bị thu hồi giấy chứng nhận, ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, tài chính và hoạt động kinh doanh.
Khuyến nghị pháp lý từ ASL LAW
Để tận dụng hiệu quả cơ hội từ cơ chế sandbox, ASL LAW khuyến nghị các công ty Fintech cần chủ động và chuẩn bị toàn diện ngay từ đầu:
- Tiến hành rà soát mô hình kinh doanh để bảo đảm phù hợp với phạm vi hoạt động được sandbox cho phép và đáp ứng các điều kiện pháp lý.
- Xây dựng khuôn khổ pháp lý nội bộ bao gồm cơ chế kiểm soát rủi ro, chính sách bảo mật dữ liệu và quy trình tiếp nhận – xử lý phản hồi từ người tiêu dùng.
- Thiết lập hạ tầng công nghệ an toàn, tuân thủ yêu cầu và tương thích với hệ thống giám sát của NHNN.
- Tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý từ các đơn vị có chuyên môn sâu trong lĩnh vực Fintech và pháp luật ngân hàng để hỗ trợ quá trình nộp hồ sơ, trao đổi với cơ quan quản lý và đảm bảo tuân thủ trong suốt giai đoạn thử nghiệm.
Kết luận
Cơ chế sandbox là bước tiến lớn, tạo ra “cửa sổ cơ hội” cho các doanh nghiệp Fintech thử nghiệm và đưa ra các giải pháp tài chính phù hợp với nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành hiện thực, doanh nghiệp cần hơn cả đổi mới công nghệ – mà là sự sẵn sàng về pháp lý ngay từ ngày đầu tiên.
Với kinh nghiệm sâu rộng trong lĩnh vực tư vấn tài chính, ngân hàng và công nghệ số, ASL LAW cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình thử nghiệm, phát triển và chuyển đổi hướng tới tương lai của ngành tài chính.
ASL Law là công ty luật độc lập và cung cấp đầy đủ dịch vụ được tín nhiệm cao của Việt Nam gồm các luật sư giàu kinh nghiệm và tài năng. ASL Law được Legal500, Asia Law, WTR và Asia Business Law Journal xếp hạng là Công ty Luật hàng đầu tại Việt Nam. Có trụ sở tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, mục đích chính của ASL LAW là cung cấp lời tư vấn và giải pháp lý thiết thực, hiệu quả và hợp pháp nhất cho khách hàng trong nước và quốc tế. Nếu cần sự trợ giúp, Quý khách hàng có thể gửi email liên hệ tới [email protected].
Liên hệ với công ty Luật ASL LAW để được hướng dẫn về dịch vụ tư vấn pháp lý về Tài chính và Ngân hàng tại Việt Nam:
BÀI VIẾT HỮU ÍCH LIÊN QUAN
