Ngày 30/10/2026, Ủy ban Châu Âu (EC) chính thức khởi xướng điều tra tự vệ đối với một số dòng xe Hybrid mới nhập khẩu vào Liên minh Châu Âu (EU). Cuộc điều tra áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu từ tất cả các quốc gia ngoài EU, bao gồm cả Việt Nam, nhằm xác định liệu sự gia tăng nhập khẩu có gây ra hoặc đe dọa gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất xe Hybrid nội địa hay không. Kết quả điều tra có thể dẫn đến việc áp dụng các biện pháp hạn chế nhập khẩu, ảnh hưởng đến doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu ô tô và các đơn vị tham gia chuỗi cung ứng ngành công nghiệp ô tô Việt Nam.
Sản phẩm xe Hybrid thuộc phạm vi điều tra
Theo Thông báo số C/2026/5780 công bố ngày 30/10/2026, sản phẩm thuộc phạm vi điều tra là các dòng xe Hybrid mới được thiết kế chủ yếu để vận chuyển không quá 9 người, bao gồm cả người lái, sử dụng đồng thời động cơ đốt trong kiểu piston và một hoặc nhiều động cơ điện làm động cơ đẩy.
Phạm vi điều tra bao gồm cả hai nhóm:
- Xe Hybrid có khả năng sạc điện từ nguồn điện bên ngoài (Plug-in Hybrid – PHEV).
- Xe Hybrid không có khả năng sạc điện từ nguồn điện bên ngoài (HEV).
Các sản phẩm hiện thuộc những mã CN ex 8703 40 10, ex 8703 50 00, ex 8703 60 10 và ex 8703 70 00.
Một số phương tiện không thuộc phạm vi điều tra bao gồm phương tiện có nguồn điện chỉ phục vụ các chức năng không liên quan đến động cơ đẩy, phương tiện thuộc nhóm L theo Quy định (EU) số 168/2013 và xe mô tô.
Doanh nghiệp cần lưu ý rằng phạm vi điều tra được xác định dựa trên đặc tính và công dụng của phương tiện, không chỉ căn cứ vào mã HS/CN. Vì vậy, việc đối chiếu thông số kỹ thuật và cấu hình hệ thống động lực là cần thiết để xác định chính xác sản phẩm có thuộc diện điều tra hay không.
Nguyên nhân EU khởi xướng điều tra tự vệ
Theo thông tin công bố của EC, tổng lượng nhập khẩu các dòng xe Hybrid thuộc phạm vi điều tra đã tăng đáng kể. Cụ thể, lượng nhập khẩu tăng từ 957.965 xe trong năm 2023 lên 1.423.691 xe trong giai đoạn từ tháng 7/2025 đến tháng 6/2026, tương đương mức tăng khoảng 49%.
EU cho rằng sự gia tăng này có liên quan đến một số yếu tố như năng lực sản xuất xe Hybrid ngày càng mở rộng tại các quốc gia thứ ba, các biện pháp hạn chế thương mại được một số thị trường áp dụng và xu hướng chuyển hướng xuất khẩu sang thị trường EU.
Bên cạnh sự gia tăng về số lượng, EC cũng ghi nhận những dấu hiệu cho thấy ngành sản xuất xe nội địa EU đang chịu áp lực cạnh tranh. Cụ thể, hàng nhập khẩu có giá thấp hơn đáng kể so với giá của nhà sản xuất EU, làm suy giảm thị phần và ảnh hưởng đến khả năng sinh lợi của các doanh nghiệp nội địa.
Trên cơ sở đó, EC tiến hành điều tra nhằm xác định liệu lượng nhập khẩu gia tăng có gây ra hoặc đe dọa gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất xe Hybrid của EU hay không.
Quy trình và thời hạn điều tra
Theo thông báo khởi xướng, thời gian điều tra dự kiến kéo dài từ 9 đến 11 tháng.
Các nhà sản xuất, nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu, hiệp hội ngành hàng và các bên liên quan khác được quyền đăng ký tham gia, cung cấp thông tin và trình bày quan điểm trong quá trình điều tra.
Một số thời hạn quan trọng doanh nghiệp cần lưu ý:
- Đăng ký tư cách bên liên quan: Trong vòng 15 ngày kể từ ngày khởi xướng, tương ứng ngày 14/11/2026.
- Nộp bản trả lời câu hỏi và ý kiến bằng văn bản: Trong vòng 21 ngày kể từ ngày khởi xướng, tương ứng ngày 20/11/2026.
- Yêu cầu điều trần: Các bên liên quan có thể gửi yêu cầu điều trần trong vòng 21 ngày kể từ ngày công bố thông báo khởi xướng.
Nếu kết luận điều tra xác định có sự gia tăng nhập khẩu gây ra hoặc đe dọa gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất EU, EC có thể xem xét áp dụng biện pháp tự vệ nhằm hạn chế nhập khẩu. Biện pháp này có thể được thực hiện dưới hình thức tăng thuế nhập khẩu, hạn ngạch hoặc các hình thức hạn chế thương mại phù hợp với quy định WTO và pháp luật EU.
Tác động đối với doanh nghiệp Việt Nam
Mặc dù Việt Nam không phải là đối tượng duy nhất của cuộc điều tra, các doanh nghiệp xuất khẩu xe Hybrid sang EU vẫn có nguy cơ chịu ảnh hưởng trực tiếp nếu biện pháp tự vệ được áp dụng.
Đối với doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu ô tô: Các doanh nghiệp có kế hoạch hoặc đang xuất khẩu xe Hybrid sang EU cần đánh giá khả năng cạnh tranh của sản phẩm trong trường hợp chi phí nhập khẩu tăng hoặc hạn ngạch được áp dụng. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến giá bán, hợp đồng phân phối và kế hoạch mở rộng thị trường tại châu Âu.
Đối với doanh nghiệp cung ứng linh kiện ô tô: Các nhà sản xuất pin, động cơ điện, hệ thống truyền động và linh kiện liên quan cần theo dõi diễn biến điều tra. Nếu hoạt động nhập khẩu xe Hybrid vào EU bị hạn chế, nhu cầu sản xuất và phân phối xe tại thị trường này có thể thay đổi, từ đó tác động gián tiếp đến đơn hàng của các nhà cung ứng trong chuỗi giá trị.
Đối với doanh nghiệp nhập khẩu và phân phối xe tại EU: Những doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh xe Hybrid cần rà soát hợp đồng nhập khẩu, kế hoạch giao hàng và tồn kho để đánh giá rủi ro phát sinh nếu EU áp dụng biện pháp tự vệ.
Đặc biệt, do đây là điều tra tự vệ áp dụng đối với hàng nhập khẩu từ tất cả các quốc gia ngoài EU, doanh nghiệp Việt Nam không thể mặc nhiên cho rằng hàng hóa của mình sẽ được miễn trừ chỉ vì không bị cáo buộc bán phá giá hoặc nhận trợ cấp.
Khuyến nghị dành cho doanh nghiệp Việt Nam
Trước diễn biến điều tra, doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu và kinh doanh xe Hybrid tại Việt Nam nên chủ động thực hiện các công việc sau:
- Rà soát phạm vi sản phẩm: Kiểm tra mã HS/CN, cấu hình động cơ, khả năng sạc điện và thông số kỹ thuật để xác định sản phẩm có thuộc phạm vi điều tra hay không.
- Đánh giá hoạt động xuất khẩu: Thống kê sản lượng, kim ngạch, giá bán và tỷ trọng doanh thu từ thị trường EU để xác định mức độ ảnh hưởng.
- Chuẩn bị hồ sơ chứng minh: Lưu trữ hợp đồng, hóa đơn, chứng từ xuất nhập khẩu, dữ liệu sản xuất và tài liệu kỹ thuật phục vụ quá trình điều tra.
- Chủ động tham gia điều tra: Xem xét đăng ký tư cách bên liên quan, gửi ý kiến và cung cấp chứng cứ trong thời hạn quy định nhằm bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp.
- Xây dựng phương án kinh doanh: Đánh giá khả năng điều chỉnh thị trường xuất khẩu, kế hoạch giao hàng và chiến lược phân phối nếu EU áp dụng biện pháp hạn chế nhập khẩu.
Việc chủ động theo dõi và tham gia quá trình điều tra sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam nắm bắt kịp thời những thay đổi trong chính sách thương mại của EU, hạn chế rủi ro đối với hoạt động xuất khẩu và bảo vệ lợi ích hợp pháp trong chuỗi cung ứng ô tô quốc tế.
Để đảm bảo lợi ích chính đáng của mình, các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu sản phẩm nên tìm hiểu quy định, trình tự điều tra của các vụ việc phòng vệ thương mại và chủ động liên hệ với các công ty luật Việt Nam có kinh nghiệm chuyên môn trong lĩnh vực chống bán phá giá, phòng vệ thương mại để nhận được hỗ trợ kịp thời.
ASL Law là công ty luật độc lập và cung cấp đầy đủ dịch vụ được tín nhiệm cao của Việt Nam gồm các luật sư giàu kinh nghiệm và tài năng. ASL Law được Legal500, Asia Law, WTR và Asia Business Law Journal xếp hạng là Công ty Luật hàng đầu tại Việt Nam. Có trụ sở tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, mục đích chính của ASL LAW là cung cấp lời tư vấn và giải pháp lý thiết thực, hiệu quả và hợp pháp nhất cho khách hàng trong nước và quốc tế. Nếu cần sự trợ giúp, Quý khách hàng có thể gửi email liên hệ tới [email protected].
Liên hệ với công ty Luật ASL LAW để được hướng dẫn về Chống Bán Phá giá Và Phòng Vệ Thương Mại.
BÀI VIẾT HỮU ÍCH LIÊN QUAN
English
中文 (中国)
日本語

