English
中文 (中国)
日本語
Từ ngày 01/7/2025, hệ thống tòa án tại Việt Nam sẽ áp dụng một bước thay đổi quan trọng trong phân định thẩm quyền xét xử, đặc biệt liên quan đến các tranh chấp trong lĩnh vực kinh doanh, thương mại, sở hữu trí tuệ và phá sản. Đây là một trong những cải cách có ý nghĩa nhằm chuẩn hóa cơ chế giải quyết tranh chấp, tạo sự minh bạch và thống nhất trong thực tiễn áp dụng pháp luật.
Thẩm quyền mới của Tòa án khu vực
Theo quy định mới, tất cả tranh chấp về thương mại và kinh doanh tại Việt Nam – bao gồm cả các vụ việc có yếu tố nước ngoài – sẽ thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án khu vực. Riêng đối với tranh chấp sở hữu trí tuệ và các vụ việc phá sản, toàn bộ thẩm quyền sẽ được tập trung tại Tòa sở hữu trí tuệ và phá sản thuộc TAND khu vực 2 – Hà Nội. Sự tập trung này nhằm khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo trước đây, đồng thời đảm bảo tính chuyên môn hóa cao trong quá trình xét xử.
Đối với các vụ việc liên quan đến Trọng tài thương mại trong nước, thẩm quyền giải quyết vẫn thuộc về TAND cấp tỉnh. Trong khi đó, các vụ việc công nhận và cho thi hành bản án, quyết định của Tòa án nước ngoài hoặc phán quyết trọng tài nước ngoài tại Việt Nam sẽ do Tòa án khu vực có thẩm quyền theo nơi cư trú hoặc nơi có tài sản của bị đơn thụ lý.
Thống nhất xử lý tranh chấp phức hợp
Một điểm mới đáng chú ý là các tranh chấp về tài sản chung của vợ chồng trong doanh nghiệp – chẳng hạn cổ phần, cổ phiếu – sẽ không còn phân chia theo cấp tỉnh hay cấp huyện như trước. Thay vào đó, toàn bộ những tranh chấp này, bao gồm cả tranh chấp thành viên công ty, sẽ do Tòa án khu vực giải quyết theo cơ chế xét xử thống nhất, đồng thời vận dụng kết hợp Luật Doanh nghiệp và Luật Hôn nhân & Gia đình. Điều này giúp hạn chế việc tách vụ án hoặc giải quyết không đồng bộ.
Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, trước ngày 01/7/2025, thực tiễn xét xử còn tồn tại sự thiếu thống nhất giữa vụ án dân sự và vụ án kinh doanh thương mại. Từ thời điểm quy định mới có hiệu lực, toàn bộ tranh chấp về sở hữu trí tuệ sẽ do Tòa sở hữu trí tuệ thuộc TAND khu vực 2 – Hà Nội giải quyết, không phân biệt tính chất dân sự hay thương mại. Đây là một bước tiến lớn trong việc chuyên môn hóa xét xử sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.
Vấn đề liên quan đến trọng tài và nghị quyết doanh nghiệp
Theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020, yêu cầu hủy nghị quyết của Hội đồng quản trị sẽ thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án khu vực theo trình tự vụ việc kinh doanh thương mại. Trong khi đó, các tranh chấp có thỏa thuận trọng tài trong hợp đồng sẽ không được Tòa án thụ lý, mà nguyên đơn buộc phải khởi kiện tại trọng tài theo quy định của Luật Trọng tài thương mại 2010 và hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán TANDTC.
Các vụ việc khác liên quan đến hoạt động của trọng tài, chẳng hạn công nhận hay hủy phán quyết trọng tài trong nước, sẽ thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND cấp tỉnh, không do Tòa án khu vực thụ lý.
Tác động đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư
Từ góc độ doanh nghiệp và nhà đầu tư, sự thay đổi về thẩm quyền này sẽ tạo nên một môi trường tố tụng rõ ràng hơn. Việc tập trung giải quyết các tranh chấp tại Tòa án khu vực – đặc biệt với sở hữu trí tuệ và phá sản – sẽ giúp rút ngắn thời gian phân định thẩm quyền, tránh tình trạng khiếu kiện qua lại. Đồng thời, tính chuyên môn hóa cao cũng giúp nâng cao chất lượng xét xử, tăng cường niềm tin vào hệ thống tư pháp.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý sự thay đổi trong thủ tục khởi kiện, xem xét liên hệ với các đại diện sở hữu trí tuệ uy tín để nhận được hỗ trợ. Từ ngày 01/7/2025, tất cả đơn khởi kiện liên quan đến sở hữu trí tuệ và phá sản phải được nộp trực tiếp tại TAND khu vực 2 – Hà Nội, bất kể nơi xảy ra tranh chấp. Đây là một điểm mấu chốt trong chiến lược giải quyết tranh chấp của các công ty, đặc biệt là những doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài hoặc hoạt động trên phạm vi nhiều tỉnh thành.
Kết luận
Quy định mới về thẩm quyền xét xử là một bước cải cách quan trọng của hệ thống tư pháp Việt Nam, góp phần chuẩn hóa và thống nhất quy trình giải quyết tranh chấp. Đối với doanh nghiệp, việc nắm bắt sớm và kịp thời điều chỉnh chiến lược pháp lý là cần thiết để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo quyền lợi trong hoạt động kinh doanh, thương mại, sở hữu trí tuệ và xử lý tình huống phá sản.
ASL Law là công ty luật độc lập và cung cấp đầy đủ dịch vụ được tín nhiệm cao của Việt Nam gồm các luật sư giàu kinh nghiệm và tài năng. ASL Law được Legal500, Asia Law, WTR và Asia Business Law Journal xếp hạng là Công ty Luật hàng đầu tại Việt Nam. Có trụ sở tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, mục đích chính của ASL LAW là cung cấp lời tư vấn và giải pháp lý thiết thực, hiệu quả và hợp pháp nhất cho khách hàng trong nước và quốc tế. Nếu cần sự trợ giúp, Quý khách hàng có thể gửi email liên hệ tới [email protected].
Liên hệ với công ty Luật ASL LAW để được tư vấn về Luật sở hữu trí tuệ tại Việt Nam và quốc tế.
BÀI VIẾT HỮU ÍCH LIÊN QUAN
