Khi các doanh nghiệp Việt Nam ngày càng phát triển về quy mô và năng lực, nhiều đơn vị đã lựa chọn đầu tư ra nước ngoài như một phương thức mở rộng thị trường, tiếp cận nguồn lực và tăng cường năng lực cạnh tranh toàn cầu. Theo Luật Đầu tư (sửa đổi năm 2020) và các văn bản hướng dẫn, hoạt động đầu tư ra nước ngoài hiện chịu sự giám sát pháp lý chặt chẽ hơn. Doanh nghiệp cần nắm rõ thủ tục cấp phép, nghĩa vụ tuân thủ và cơ chế quản lý nhà nước khi triển khai đầu tư ra nước ngoài.
Yêu cầu cấp phép đối với đầu tư ra nước ngoài
Doanh nghiệp Việt Nam đầu tư ra nước ngoài phải có hai loại chấp thuận quan trọng:
• Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài (IRC): Áp dụng với mọi dự án đầu tư ra nước ngoài, không phân biệt quy mô vốn. IRC ghi nhận các thông tin như vốn đầu tư, hình thức đầu tư, địa điểm dự án ở nước ngoài và mục tiêu đầu tư.
• Chấp thuận của Quốc hội hoặc Thủ tướng Chính phủ: Đối với các dự án trong lĩnh vực nhạy cảm hoặc có tổng vốn vượt ngưỡng (ví dụ trên 800 tỷ đồng), cần có chấp thuận cấp cao trước khi được cấp IRC.
Chỉ sau khi được cấp IRC, nhà đầu tư mới được phép chuyển vốn ra nước ngoài.
Hình thức đầu tư được phép và dòng vốn
Doanh nghiệp có thể đầu tư ra nước ngoài theo các hình thức:
• Thành lập doanh nghiệp mới ở nước ngoài
• Góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp tại doanh nghiệp nước ngoài
• Mở rộng hoạt động kinh doanh hiện có ở nước ngoài
Việc góp vốn phải tuân thủ quy định về quản lý ngoại hối. Nhà đầu tư phải mở tài khoản vốn đầu tư ra nước ngoài tại một ngân hàng thương mại được phép và thực hiện toàn bộ giao dịch chuyển vốn thông qua tài khoản này.
Tuân thủ pháp lý và nghĩa vụ báo cáo
Nhà đầu tư có trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ sau trong suốt vòng đời dự án:
• Báo cáo định kỳ về tiến độ dự án, tình hình tài chính và việc tuân thủ pháp luật tại nước tiếp nhận đầu tư
• Thực hiện điều chỉnh hoặc đăng ký thay đổi liên quan đến vốn, ngành nghề kinh doanh hoặc địa điểm đầu tư
• Thực hiện nghĩa vụ thuế tại cả Việt Nam và nước sở tại, tùy theo hiệp định tránh đánh thuế hai lần
Vi phạm nghĩa vụ báo cáo hoặc sử dụng vốn sai mục đích có thể dẫn đến xử phạt hành chính hoặc thu hồi IRC.
Hạn chế và các hoạt động bị cấm
Pháp luật Việt Nam cấm đầu tư ra nước ngoài trong các trường hợp sau:
• Lĩnh vực bị cấm theo quy định pháp luật Việt Nam (ví dụ: buôn bán vũ khí, buôn người)
• Quốc gia hoặc vùng lãnh thổ bị áp đặt lệnh trừng phạt quốc tế
• Dự án gây phương hại đến an ninh quốc gia hoặc trái với đạo đức xã hội
Ngoài ra, hoạt động đầu tư ra nước ngoài trong lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm hoặc chứng khoán phải tuân thủ luật chuyên ngành và có sự chấp thuận riêng của cơ quan quản lý.
Kết luận
Đầu tư ra nước ngoài mang đến cơ hội phát triển toàn cầu cho doanh nghiệp Việt, nhưng cũng đi kèm với những phức tạp pháp lý. Luật Đầu tư sửa đổi thể hiện định hướng của Nhà nước trong việc đảm bảo dòng vốn ra nước ngoài minh bạch, có trách nhiệm. Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược pháp lý bài bản — từ giai đoạn đánh giá khả thi đến khi tuân thủ sau đầu tư — để giảm thiểu rủi ro pháp lý và bảo đảm tính bền vững lâu dài cho hoạt động đầu tư.
ASL Law là công ty luật độc lập và cung cấp đầy đủ dịch vụ được tín nhiệm cao của Việt Nam gồm các luật sư giàu kinh nghiệm và tài năng. ASL Law được Legal500, Asia Law, WTR và Asia Business Law Journal xếp hạng là Công ty Luật hàng đầu tại Việt Nam. Có trụ sở tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, mục đích chính của ASL LAW là cung cấp lời tư vấn và giải pháp lý thiết thực, hiệu quả và hợp pháp nhất cho khách hàng trong nước và quốc tế. Nếu cần sự trợ giúp, Quý khách hàng có thể gửi email liên hệ tới [email protected].
Liên hệ với công ty Luật ASL LAW để được tư vấn về Đầu tư tại Việt Nam và quốc tế.
BÀI VIẾT HỮU ÍCH LIÊN QUAN
English
中文 (中国)
日本語

