English
中文 (中国)
日本語
Trong bối cảnh các giao dịch mua bán và sáp nhập (M&A) ngày càng phổ biến tại Việt Nam, việc quản trị rủi ro pháp lý trở thành yếu tố then chốt để đảm bảo giao dịch diễn ra suôn sẻ.
Một trong những thách thức mới nổi lên gần đây xuất phát từ việc Chính phủ ban hành Nghị định 219/2025/NĐ-CP, trong đó Điều 19 quy định về giấy tờ chứng minh người lao động nước ngoài là nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia, lao động kỹ thuật sửa đổi, bổ sung các điều kiện và yêu cầu mới để người lao động nước ngoài trình độ cao được phép làm việc tại Việt Nam.
Đối với các doanh nghiệp đang thuê người nước ngoài đảm nhiệm vị trí quản lý, giám đốc hoặc CEO, sự thay đổi này có thể tác động trực tiếp đến hoạt động quản trị, đặc biệt khi doanh nghiệp đang trong quá trình thực hiện giao dịch M&A.
Vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn khi hợp đồng M&A có chứa Trigger Clause – điều khoản kích hoạt những hệ quả pháp lý nhất định khi xảy ra sự kiện thay đổi pháp luật hoặc tình hình nhân sự cấp cao.
Nếu không dự liệu trước, việc một nhân sự chủ chốt không đáp ứng điều kiện pháp luật mới có thể gây ra gián đoạn điều hành, thay đổi giá trị doanh nghiệp hoặc thậm chí làm sụp đổ toàn bộ thương vụ.
Doanh nghiệp nên tham khảo dịch vụ tư vấn pháp lý của các công ty luật uy tín để nhận được sự hỗ trợ chi tiết cho từng vụ việc cụ thể.
Khái quát về Trigger Clause trong hợp đồng M&A
Trigger Clause, hay còn gọi là điều khoản kích hoạt, là một cơ chế pháp lý được cài trong hợp đồng M&A nhằm bảo vệ quyền lợi của các bên trước những sự kiện hoặc biến cố có thể làm thay đổi đáng kể giá trị hoặc khả năng thực hiện giao dịch.
Trong lĩnh vực M&A, Trigger Clause thường được thiết kế để bao quát nhiều tình huống khác nhau, trong đó phổ biến nhất là điều khoản thay đổi pháp luật (Change in Law), điều khoản thay đổi bất lợi trọng yếu (Material Adverse Change – MAC) và điều khoản chấm dứt hợp đồng (Termination Clause).
Các điều khoản này thường gắn trực tiếp với các yếu tố cốt lõi của doanh nghiệp mục tiêu, bao gồm nhân sự cấp cao, giấy phép hoạt động, hoặc môi trường pháp lý chi phối ngành nghề kinh doanh.
Trong trường hợp nhân sự quản lý là người nước ngoài, Trigger Clause có thể được kích hoạt nếu có thay đổi pháp luật khiến nhân sự đó mất khả năng tiếp tục làm việc hợp pháp tại Việt Nam.
Khi đó, bên mua/bên bán có thể yêu cầu đàm phán lại các điều khoản thương mại, trì hoãn thời gian hoàn tất giao dịch, hoặc trong kịch bản xấu nhất là hủy bỏ toàn bộ thương vụ. Trường hợp này tương đối phổ biến trong thực tế khi nhân sự cấp cao đó là thành viên chủ chốt gắn kết hai bên hoàn thành giao dịch và đã nhận được sự tôn trọng, tin tưởng của hai bên.
Nếu không có nhân sự đó, bên mua/bên bán không thể dễ dàng tin tưởng nhân sự thay thế khi không biết gì về người mới, không thể tin tưởng họ tôn trọng những thỏa thuận đã đồng ý trước đó với nhân sự cấp cao kia.
Điều này cho thấy Trigger Clause không chỉ là một công cụ bảo vệ mà còn có thể trở thành rào cản nếu doanh nghiệp không chuẩn bị kỹ lưỡng trước những thay đổi pháp lý bất ngờ.
Tác động của Nghị định 219/2025/NĐ-CP đến nhân sự quản lý là người nước ngoài
Nghị định 219/2025/NĐ-CP, tại Điều 19, quy định chi tiết về hồ sơ và giấy tờ chứng minh người lao động nước ngoài thuộc các nhóm đối tượng như nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia và lao động kỹ thuật.
So với quy định trước đây, điểm đáng chú ý là yêu cầu bổ sung về các tài liệu chứng minh kinh nghiệm, trình độ chuyên môn, và hồ sơ xác nhận vị trí công việc tại Việt Nam. Những điều kiện này được áp dụng chặt chẽ hơn, đồng thời yêu cầu rõ ràng hơn về tính hợp pháp và hợp lệ của giấy tờ.
Đối với các doanh nghiệp đang có nhân sự cấp cao là người nước ngoài, đặc biệt trong vai trò CEO hoặc giám đốc điều hành, việc không đáp ứng kịp thời các điều kiện mới có thể dẫn đến nguy cơ mất giấy phép lao động. Điều này đồng nghĩa với việc nhân sự đó buộc phải rời vị trí, gây gián đoạn hoạt động điều hành và ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín, hiệu quả vận hành của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh M&A, rủi ro này càng trở nên nghiêm trọng. Việc một nhân sự chủ chốt không còn đủ điều kiện pháp lý để tiếp tục làm việc tại Việt Nam có thể khiến bên mua đánh giá lại giá trị công ty mục tiêu, yêu cầu đàm phán lại hoặc điều chỉnh các điều khoản trong hợp đồng. Ở trường hợp xấu nhất, sự kiện này có thể kích hoạt Trigger Clause và dẫn tới việc hoãn hoặc hủy bỏ giao dịch.
Phân tích kịch bản rủi ro Trigger Clause trong M&A
Rủi ro liên quan đến Trigger Clause và thay đổi pháp luật có thể xuất hiện ở nhiều giai đoạn khác nhau của một giao dịch M&A.
Kịch bản thứ nhất xảy ra trong giai đoạn thẩm định pháp lý (legal due diligence). Nếu trong quá trình rà soát hồ sơ, bên mua phát hiện nhân sự cấp cao người nước ngoài của bên bán không đáp ứng các quy định tại Nghị định 219/2025/NĐ-CP tác động đến tính hợp pháp của việc tuyển dụng nhân sự cấp cao đó, Trigger Clause có thể được viện dẫn để yêu cầu điều chỉnh giá hoặc điều kiện giao dịch.
Kịch bản thứ hai xuất hiện khi các bên đã ký thỏa thuận nhưng Nghị định 219/2025/NĐ-CP bắt đầu có hiệu lực trước khi hoàn tất giao dịch. Nếu nhân sự chủ chốt mất khả năng làm việc hợp pháp tại Việt Nam, điều khoản MAC hoặc Change in Law có thể được kích hoạt, cho phép bên mua đàm phán lại hoặc kéo dài thời gian closing để xử lý vấn đề nhân sự.
Kịch bản thứ ba xảy ra sau khi hợp đồng đã ký nhưng trước khi hoàn tất chuyển giao. Trong trường hợp này, Trigger Clause có thể được dùng làm căn cứ để chấm dứt giao dịch nếu các bên không đạt được thỏa thuận điều chỉnh phù hợp.
Mỗi kịch bản đều mang những hệ quả pháp lý và thương mại khác nhau, nhưng điểm chung là chúng đều có thể làm thay đổi đáng kể tiến trình và kết quả của giao dịch M&A. Vì vậy, việc nhận diện sớm và dự liệu biện pháp ứng phó với rủi ro Trigger Clause là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ lợi ích của các bên.
Chiến lược xử lý và phòng ngừa rủi ro
Để giảm thiểu tác động tiêu cực của việc Nghị định 219/2025/NĐ-CP có hiệu lực trong quá trình thực hiện giao dịch M&A, doanh nghiệp cần triển khai đồng thời các biện pháp trước, trong và sau giao dịch.
Trước giao dịch, bước quan trọng nhất là thực hiện thẩm định pháp lý (legal due diligence) chuyên sâu, tập trung vào hồ sơ lao động nước ngoài đang đảm nhiệm các vị trí quản lý hoặc điều hành. Bên mua cần yêu cầu bên bán cung cấp đầy đủ giấy tờ chứng minh đáp ứng các tiêu chí của việc tuyển dụng lao động nước ngoài, bao gồm chứng chỉ, bằng cấp, giấy phép lao động, giấy tờ xác nhận kinh nghiệm và văn bản chứng minh vị trí công việc.
Nếu phát hiện rủi ro tiềm ẩn, các bên nên đàm phán để bổ sung điều khoản dự phòng (contingency clause) nhằm điều chỉnh giá hoặc thời hạn hoàn tất giao dịch khi xảy ra thay đổi pháp luật.
Trong quá trình giao dịch, các bên nên chủ động xây dựng phương án thay thế hoặc điều chỉnh nhân sự quản lý để đảm bảo tính liên tục trong điều hành. Điều khoản gia hạn closing hoặc bổ sung thời gian chuyển tiếp (transition period) có thể giúp doanh nghiệp xử lý thủ tục cấp phép lao động mới mà không gây gián đoạn.
Sau giao dịch, doanh nghiệp cần duy trì cơ chế theo dõi và rà soát định kỳ tình trạng pháp lý của nhân sự nước ngoài. Việc này không chỉ giúp tránh rủi ro vi phạm pháp luật lao động, mà còn bảo đảm các Trigger Clause liên quan đến nhân sự cấp cao không bị kích hoạt một cách bất ngờ. Đồng thời, nên xây dựng kịch bản ứng phó với các thay đổi pháp luật tương lai, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam liên tục hoàn thiện khung pháp lý về lao động nước ngoài.
ASL Law là công ty luật độc lập và cung cấp đầy đủ dịch vụ được tín nhiệm cao của Việt Nam gồm các luật sư giàu kinh nghiệm và tài năng. ASL Law được Legal500, Asia Law, WTR và Asia Business Law Journal xếp hạng là Công ty Luật hàng đầu tại Việt Nam. Có trụ sở tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, mục đích chính của ASL LAW là cung cấp lời tư vấn và giải pháp lý thiết thực, hiệu quả và hợp pháp nhất cho khách hàng trong nước và quốc tế. Nếu cần sự trợ giúp, Quý khách hàng có thể gửi email liên hệ tới [email protected].
Liên hệ với công ty Luật ASL LAW để được tư vấn Luật về Lao động và Việc làm.
BÀI VIẾT HỮU ÍCH LIÊN QUAN
